 O MNIE...
MOJE FOTKI
MOJE PRZYGODY
HISTORIA RASY
WZORZEC RASY
INNE STRONY
NAPISZ COŚ
WEBMASTER
|
HISTORIA BORDER COLLIE
W dialekcie celtyckim wszystko co jest użyteczne nazywa się "collie" a wszystko co jest czarne to "coly".
Pies "collie" był uważany za użytecznego psa na farmach i w Szkocji do dziś wiele sprzętów na farmach jest poprzedzone słowem "collie"
Słowo "border" oznacza granice i fakt, że psy te wypasały owce na granicy pomiędzy Anglią a Szkocją. Nie jest to bez znaczenia i prawdopodobnie stąd dodano słowo "border" do słowa "collie".
Słowo "border" wiąże się też z nazwiskiem James Reid, który był doradcą prawnym AIRDRIE oraz sekretarzem Międzynarodowego Stowarzyszenia Psów Pasterskich (ISDS) założonego w 1906 roku.
Podobno to on umieścił nazwę Border Collie na formularzach ISDS po upzednim nadaniu im tej oficjalnej nazwy.
Sięgając trochę wstecz wiemy, że pierwsze związki człowieka z psem były związane z polowaniem i człowiek używał psich instynktów z korzyścią dla obojga. Gdy jednak zaczął prowadzić osiadły tryb życia pies stał się użytecznym narzędziem wczesnych farmerów. Historia i pochodzenie BC musi być powiązana z tą zmianą w zachowaniu człowieka.
Zbiega się ona z rozwojem relacji między farmerem i jego psem.
Rzymianie byli prawdopodobnie pierwszymi, którzy sklasyfikowali psy w kategoriach:
-psów do polowań,
-psów do obrony,
-psów pasterskich.
W roku 116 rne. Rzymianin - Marcus Terentius Varro napisał cykl prac na tematy pasterskie poświęcone opiece, treningowi i wypasaniu przy pomocy psów pasterskich.
Podczas inwazji Rzymian na Brytanię w 55 rpne. przywieźli oni ze sobą oprócz innego żywego inwentarza psy opisane jako duże, mocno zbudowane, czarne z białym podpalaniem przypominające dzisiejsze Rottweilery oraz Berner Sennenhund (Berneńskie Psy Pasterskie)
Kiedy Rzymianie osiedlili się, stały się one niezastąpione w ochronie żywego inwentarza.
Gdy Imperium Rzymskie chyliło się ku upadkowi Wikingowie najechali na Wyspy, przywożąc ze sobą psy w typie Spitz (Szpica), których uzywali do wypasania.
Psy te po skrzyżowaniu z psami Rzymian; zmniejszając ich rozmiar a zwiększając ich sprawność i zwinność stały się dawnymi psami pasterskimi znanymi jako Sheepdog lub Shepherd (Owczarek).
Ta zmiana była korzystna na skalistych, górzystych terenach Walii i Szkocji.
Jeden z najwcześniejszych opisów rasy jest przypisany do Hywel Dda, który w 943 rne. opisał czarnego owczarka zaganiającego stado owiec z wypasu w górach do domu na noc.
Wieki później w 1576 r. w książce "English Shepherd" napisanej przez Johannesa Cainsa ukazuje się opis rasy, który mógłby być opisem Naszych teraźniejszych Working Border Collie (Pracujacy BC)
Border Collie stały się pomocne długo przed erą mechanizacji rolnictwa i zajmowały się zarówno wypasaniem jak i pędzeniem stada na targ.
Kilka różnych typów tych psów; w zależności od ukształtowania terenu, zakresu pracy itp. pasterze potrzebowali do pracy i stylu wypasania.
Rasy te obejmowały: Welsh Grey, Highland Collie (z których wywodza się współczesne pokazowe Border Collie) a także Lowland Collie.
Rody tych psów w Sussex, Somerset i Wiltshire oraz innych regionach, były bardzo zróżnicowane w typie, w zależnosci od tego jaką rasę owiec miały wypasać.
Pierwszym znanym był Dorset Sheepdog, o którym mówiono, że jest jedynym, który może utrzymać w ryzach silne owce Portland.
Przez lata owczarki ulegały ciągłemu rozwojowi nie dostosowywując się do sztucznych kryteriów wyglądu, ale będąc wyselekcjonowanymi pod względem użytkowości w pracy i tak, aby służyły pomocą farmerom.
Kiedy nastała era mechanizacji rolnictwa, wielu farmerów posiadło większe areały, jednak ludzka siła do pracy na nich była wciąż niewystarczająca i skutecznie wypasające psy stały się prawdziwym majątkiem.
Wzmianki o Border Collie kontynuowane są w literaturze przez lata 1700 - 1800.
Zawody w wypasaniu owiec odgrywały ważną rolę w testowaniu zdolności, zalet i umiejętności tych psów w unikalnym otoczeniu.
Pierwszy rekord na Sheepdog Trial został ustanowiony w Bala w Walii 9 pażdziernika 1873 roku.
Zwycięzcą został pies Mr. Williama Thomsona (hodowcy Scottish Sheepdog) o imieniu Tweed.
Tweed był dobrze zbudowanym tri-kolorowym psem i zwyciężył też w kategorii urody.
Border Collie pojawiły się w Australii i Ameryce w 1880 roku i zawody z ich udzialem były kontynuowane na wzór angielskich pod czujnym okiem wielu różnych organizacji.
Wszystkie współczesne BC prowadzą do jednego psa - Old Hemp, który urodził się w 1893 roku w hodowli Mr. Adama Telfera w Northumberland w Anglii.
Zaczął się pokazywać na Sheepdog Trials w wieku 1-go roku i rekordy, które ustanowił nie zostały pobite przez całe jego życie.
Old Hemp miał ok. 21 cali (52,5 cm.) wzrostu i ważył 45 funtów (20 kg.). Był psem o czarno-białym umaszczeniu z długim, prostym włosem i na wpół wzniesionymi uszami.
Jego proporcje stały się wzorcem dla współczesnych standardów BC.
Inne wpływowe psy to:
Tommy - Isaaca Herdmana,
Sweep -Thomasa Armstronga,
(Obaj wnukowie Old Hampa).
Craig - J. M. Wilsona
Wiston Cap - Johna Richardsona, który pokazywał się 16-cie razy i wygrywał.
W 1965 roku zdobył tytul International Champion.
Był psem, który miał największy wpływ na cechy rasy w tamtych latach.
Zmarł w 1979 roku w wieku 15,5 roku.
Opisywano go jako dużego, przystojnego psa o tri-kolorowym umaszczeniu i długim włosie, który pozostawił po sobie wspaniałe córki i synów.
Co zawiodło te psy do ich sukcesów?
Po pierwsze to doskonała praca pasterza.
Wszystkie zdobyły najważniejsze laury zarówno w Sheepdog Trials jak i na pokazach psów.
Pokazując doskonały styl pracy, dobrą nature i ułożenie .
ISDS (International Sheepdog Society) - Międzynarodowe Stowarzyszenie Psów Pasterskich odgrywało ogromną rolę w rejestracji i informacji na temat rodowodów, rejestrów i metryk wydawanych dla Border Collie.
ISDS zapoczątkowało swoją działalność w Szkocji i jego praca ograniczała się do tego rejonu przez lata.
Jest to bardzo prężna organizacja a psy zarejestrowane w niej są psami użytkowymi tzn. sportowymi lub farmerskimi.
Po dziś dzień ISDS jest to jedna z bardziej wpływowych organizacji psów pasterskich i stanowi rejestr dla Working Border Collie (Pracujacych BC) w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach.
Wielu właścicieli Border Collie, którzy nie pogodzili się z faktem, iż rasa ta została wciągnięta na listę światowych organizacji kynologicznych (AKC, BKC, FCI...), obawiajac się, iż zatraci ona walory użytkowe na rzecz walorów wystawowych (tj. wygląd, długość włosa) rejestruje swoje psy omijając te ostatnie i rejestrując je jedynie w organizacjach psów pasterskich.
Ma to zwrocić uwagę na niezatracenie cech psychicznych i przeznaczenia tej rasy.
Oceniając Border Collie powinno się zwracać uwagę na zdolność do wyszkolenia, pozostawiając na drugim planie wygląd zewnętrzny.
Opracowała Sara Olechowska
Na podstawie "Breed study guide"
Richarda Whortona.
|
